30 जनवरी 2026 · 30 January 2026
नई औषधि व क्लिनिकल परीक्षण नियम, 2019 में संशोधन
Amendments to New Drugs and Clinical Trials Rules, 2019
नई औषधि व क्लिनिकल परीक्षण नियम 2019 — भारत में दवा अनुमोदन व क्लिनिकल परीक्षण को नियंत्रित करते हैं।
मुख्य तथ्य
- •नई औषधि व नैदानिक परीक्षण नियम, 2019 में संशोधन।
- •नई दवाओं की मंज़ूरी व नैदानिक परीक्षण नियमन।
- •CDSCO; नैतिकता-समिति; प्रतिभागी सुरक्षा/क्षतिपूर्ति।
- •संशोधन — सुगम, नैतिक, पारदर्शी प्रक्रिया।
- •भारत वैश्विक दवा/अनुसंधान केंद्र; जन-स्वास्थ्य।
नई औषधि व नैदानिक परीक्षण नियम, 2019 में संशोधन की चर्चा हुई। 'नई औषधि व नैदानिक परीक्षण नियम, 2019' (New Drugs and Clinical Trials Rules) भारत में नई दवाओं की मंज़ूरी, नैदानिक परीक्षणों (clinical trials) के संचालन, नैतिकता-समितियों, प्रतिभागियों की सुरक्षा व क्षतिपूर्ति को नियंत्रित करते हैं (केंद्रीय औषधि मानक नियंत्रण संगठन-CDSCO द्वारा)। संशोधन आमतौर पर परीक्षण-प्रक्रिया को सुगम (तेज़ मंज़ूरी), नैतिक व पारदर्शी बनाने, स्वदेशी अनुसंधान-नवाचार को बढ़ावा देने व प्रतिभागियों की सुरक्षा सुनिश्चित करने हेतु किए जाते हैं। यह 'भारत को वैश्विक दवा/अनुसंधान केंद्र' बनाने, सस्ती दवाओं व जन-स्वास्थ्य से जुड़ता है। यह राजव्यवस्था, स्वास्थ्य व विज्ञान से जुड़ा है। यह राजव्यवस्था से जुड़ा है।
🎯 परीक्षा में कैसे आएगा
क्लिनिकल परीक्षण, CDSCO व औषधि विनियमन राजव्यवस्था/स्वास्थ्य में पूछे जाते हैं।
📚 संबंधित स्थायी GK
नई औषधि व नैदानिक परीक्षण नियम 2019 — दवा-मंज़ूरी, परीक्षण, नैतिकता-समिति, प्रतिभागी सुरक्षा। CDSCO। संशोधन — सुगम/नैतिक; अनुसंधान-नवाचार।
✨ RajAI— RAS Prelims Expert